EenAndersIn dit boek beschrijven 16 jonge mensen op een aanstekelijke manier, vanuit de gehele breedte van de christelijke kerk, hoe zij hun eigen kerkelijke traditie waarnemen en de toekomst die zijn daarvoor zien.

In dit boek beschrijven 16 jonge mensen op een aanstekelijke manier, vanuit de gehele breedte van de christelijke kerk, hoe zij hun eigen kerkelijke traditie waarnemen en de toekomst die zijn daarvoor zien.

Alhoewel dit boek al in 2012 verscheen, nam ik het ter hand omdat de omschrijving op de flap me nieuwsgierig maakte. Die riep vragen bij mij op als: Hoe kijken jongeren aan tegen geloven? Wat vinden zij belangrijk en welke toekomst zien zij voor de kerk? Maar ook: Wat beweegt hen om hiermee bezig te zijn? Het is vooral de authenticiteit van de bijdragen, de oprechte wens om concreet handen en voeten te geven aan wat hen in beweging heeft gezet en de wijze waarop zij omgaan met het spanningsveld dat zij daarbij ervaren, die mij intrigeren in dit boek. De auteurs kiezen er bewust voor op de rand van dit spanningsveld te balanceren om samen te beleven waar hen dat zal brengen. Die bewuste keuze houdt voor de lezer een uitdaging in om uit de eigen confortzone te treden en je door hen te laten verrassen. 

Jongeren en oecumene

Het boek voert drie redenen aan waarom jongeren aan de oecumenische discussie nog iets toe te voegen te hebben: (1) omdat er onder jonge mensen behoefte bestaat aan uitwisseling over verschillen en overeenkomsten; (2) omdat de huidige oecumenische initiatieven de toekomst in gedragen moeten worden en daar straks jonge mensen voor nodig zijn; (3) omdat zij een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het overdragen van het geloof in een wereld waarin gelovigen een minderheid vormen. ‘De marge [waarin kerken zich nu bevinden] is niet enkel een plaats van inkeer, maar ook een ruimte van experiment en vernieuwing’, zo menen zij (p. 13). Het is een ‘broedplaats van ecclesiologische vernieuwing’ (p. 13). Dat jongeren daarin een bijzondere plek innemen is vooral omdat voor hen de contacten over de kerkmuren heen vanzelfsprekend zijn, persoonlijke ontmoeting, onderlinge verbondenheid en het opbouwen van wederzijds vertrouwen gaan daarbij meestal voor het theologische gesprek uit. Deze zijn essentieel voor de oecumenische ontmoeting.

Thema's voor de praktijk

De auteurs delen de mening dat christenen van verschillende tradities elkaar hard nodig hebben

De auteurs brengen hun ideeën naar voren aan de hand van thema’s. Op ieder thema reflecteren twee of drie auteurs. Het betreft de thema’s: Missie, Culturen, Nieuwe expressies, Tradities, Generaties, Participatie en Persoonlijke ontmoeting. Zij zijn allemaal actief over de kerkmuren heen en bieden een eerlijke visie op christelijke eenheid in een veranderende kerk in een veranderend Nederland en delen de mening dat christenen van verschillende tradities elkaar hierbij hard nodig hebben.

De thematische aanpak maakt het mogelijk om met de inhoud van het boek praktisch aan de slag te kunnen. Ze zijn als een oproep bedoeld, aan de auteurs zelf en aan de kerk, om in beweging te komen. Het slothoofdstuk (de doealoog) biedt een invulling van het ‘een maar anders’. Hierin maken de auteurs duidelijk dat gelovigen zich enerzijds wel en anderzijds niet onderscheiden van niet-gelovigen. Juist van dit spanningsveld moet de kerk van morgen het hebben, aldus de auteurs. De werkelijke vraag van twintigers en dertigers is, aldus de auteurs, niet de vraag ‘hoe we als christenen onderling één kunnen zijn’, maar juist ‘hoe we als christenen samen anders mogen zijn’. “In een samenleving waarin de kerk zich steeds meer in de marge bevindt zijn we als christenen per definitie een vreemde eend in de bijt. Als volgende generatie zoeken we naar manieren om contrasterend te zijn, maar niet afstotelijk. Gegrepen door de verblindende schoonheid van de schepping, maar zonder ooit de gebrokenheid uit het oog te verliezen. Verbonden met de samenleving, maar niet los van onze overtuigingen. Voorbijgangers, maar niet zonder op of om te kijken.” (p. 168). Zij willen proberen te laten zien in wie zij geloven, in plaats van te benadrukken wat ze vinden.

Voorbeeldstappen

Onder alle thema’s in het boek ligt het verlangen om samen anders te zijn. Niet om zich af te zonderen van de samenleving, niet om een eigen subcultuur te vormen, niet om allemaal hetzelfde te denken of te doen, maar om te laten zien wat geloven kan betekenen voor het leven van mensen en om het verschil te maken in de wereld waarin we leven. Voor de auteurs staat de spirituele en sociale oecumene dan ook voorop. Het boek sluit af met vijf concrete manieren (voorbeeldstappen) om gezamenlijk op te trekken. 

Een maar anders. De volgende generatie en de toekomst van de kerk, Martijn Arnoldus (samenstelling), Ark Media, 2012, Amsterdam, ISBN 9789033800108